Przywódcy z Europy obawiają się, że Donald Trump może coraz bardziej skłaniać się ku podtrzymywaniu Rosji oraz wywieraniu presji na Ukrainę. Kraje Unii Europejskiej przystępują do planowania scenariusza, w którym Europa pozostanie kluczowym sojusznikiem Kijowa oraz domagają się utrzymania sankcji wobec Moskwy.
Co niepokoi sojuszników Ukrainy w kwestii Trumpa?
Ostatnie posunięcia prezydenta Stanów Zjednoczonych rzucają światło na ryzyko dla europejskich liderów, że Waszyngton może nadal wywierać presję na Kijów, jednocześnie ustępując Kremlowi. Według wielu przedstawicieli Unii Europejskiej, w tym Francji i Niemiec, coraz bardziej przekonują się, że podejście Trumpa, polegające na krytyce Ukrainy oraz wsparciu Rosji, prawdopodobnie nie ulegnie zmianie.
Premier Łotwy, Andris Kullbergs, wyraził to w sposób jednoznaczny, stwierdzając, że Ukraina ma jednego rzeczywistego i wiarygodnego partnera – Europę.
Możemy zauważyć, że obecnie jedynym sprzymierzeńcem Zełenskiego są w zasadzie Europejczycy,
– dodał Kullbergs.
Równocześnie europejscy liderzy nie chcą na razie publicznie konfrontować się z Trumpem. Zalecają prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu, by delikatniej podchodził do krytyki amerykańskiego przywódcy, gdyż Stany Zjednoczone wciąż dostarczają uzbrojenie oraz istotne dane wywiadowcze, kluczowe dla obrony kraju.
Utrata amerykańskiego wsparcia w zakresie wywiadu mogłaby się okazać poważnym problemem dla Europy, gdyż obecnie nie ma realnej alternatywy dla amerykańskich zasobów.
W ciągu ostatnich dni Trump skrytykował długotrwałe sankcje energetyczne wobec Rosji, zażądał, aby Ukraina zaprzestała ataków na rosyjskie rafinerie ropy, a także poddał w wątpliwość legitymację Zełenskiego. Szczególnie wzbudziły niepokój zmiany dotyczące ograniczeń w dostępie Ukrainy do komunikacji satelitarnej Starlink, co utrudnia operacje ukraińskiej armii.
Zełenski wyraził swoje uczucie zdrady wobec działań amerykańskiej administracji, jak również publicznie wyraził krytykę wobec decyzji Waszyngtonu. Napięcia w relacjach nasiliły się po porozumieniu Trumpa z Rosją odnośnie dostaw paliwa, które przewiduje złagodzenie sankcji.
Relacje między dwoma prezydentami przeżywały już wcześniej wiele poważnych kryzysów. W przeszłości USA wprowadziły tymczasowe ograniczenia w wymianie informacji wywiadowczych z Ukrainą, a następnie starały się nakłonić Kijów do zaakceptowania planu pokojowego, który, według krytyków, w dużej mierze sprzyjałby interesom Rosji.
W obliczu napięć między Kijowem a Waszyngtonem, europejscy liderzy potwierdzają swoją gotowość do kontynuacji militarnego, finansowego oraz politycznego wsparcia Ukrainy. Podkreślają również konieczność utrzymania sankcji wobec Rosji i sprzeciwiają się jakimkolwiek terytorialnym ustępstwom wobec niej w kontekście potencjalnego rozwiązywania konfliktu.
Premier Danii, Mette Frederiksen, wygłosiła ostrzeżenie, że zmniejszenie wsparcia dla Ukrainy stanowi zagrożenie dla całej Europy i NATO.
Jeżeli nie wspieracie Ukrainy, to stawiacie całą Europę, a więc, moim zdaniem, także NATO, w sytuacji o wiele bardziej niebezpiecznej,
– zaznaczyła Frederiksen.
Europa szykuje się również do wspierania Ukrainy w przetrwaniu zimy, biorąc pod uwagę, że rosyjskie ataki na infrastrukturę energetyczną prowadzą do wzrostu ryzyka przerw w dostawach energii elektrycznej i wody. Równocześnie Kijów boryka się z brakiem amerykańskich pocisków przechwytujących Patriot, coś co przyczynia się do znacznego deficytu budżetowego.
Kaja Kallas, główna dyplomatka UE, podkreśliła, że Europa ma inny plan na zakończenie wojny, niż obecna administracja amerykańska.
Musimy wywierać presję na agresora, aby ten zatrzymał działania wojenne, zamiast naciskać na ofiarę, by ta się poddała. Nacisk na Ukrainę jest niewłaściwym podejściem,
– stwierdziła Kallas.
Przywódcy europejscy pragną zachować współpracę ze Stanami Zjednoczonymi w miarę możliwości, ale są zdeterminowani, by wspierać Kijów, nawet gdy pozycje Waszyngtonu i Brukseli będą się różnić.
Przypomnijmy, że Zełenski zauważył, iż Europa zdaje sobie sprawę z zagrożeń związanych z rosyjską agresją, jako że odporność Ukrainy powstrzymuje dalsze eskalacje ze strony Rosji. Jego zdaniem, rosyjskie prowokacje oraz naruszenia przestrzeni powietrznej państw Unii Europejskiej pokazują, że współczesne zagrożenie nie kończy się na działaniach wojennych na pierwszej linii.
Ukraina walczy o swoje przetrwanie, a jeśli Władimir Putin odniesie zwycięstwo, to Europa może stanąć w obliczu masowego kryzysu humanitarnego oraz nowej fali uchodźców z Ukrainy.