
Ponad 70 europarlamentarzystów z różnych grup politycznych i państw zwróciło się do przewodniczącego Rady Europejskiej Antońu Kosti, przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen oraz szefa unijnej dyplomacji Josepa Borrella z prośbą o ustalenie stanowiska dotyczącego sieci rosyjskich instytucji kulturalnych „Russkiy Dom” (Dom Rosyjski) oraz podjęcie działań mających na celu ich likwidację w krajach unijnych.
Zgodnie z doniesieniami LRT, inicjatorką tego apelu była eurodeputowana i była minister obrony Litwy Rasa Juknevičienė.
„Te rosyjskie centra są w rzeczywistości punktami szpiegowskimi w Europie, które działają przeciwko Unii Europejskiej, a także koordynują działania mające na celu manipulację informacjami oraz ingerencję” – podkreśliła Juknevičienė.
W wystąpieniu wskazano, że „Rosyjskie domy” nadal funkcjonują w 15 państwach UE: Austrii, Belgii, Bułgarii, Cyprze, Czechach, Finlandii, Francji, Niemczech, Grecji, Węgrzech, Włoszech, Luksemburgu, Malcie, Słowacji oraz Hiszpanii.
„Apelujemy o zintegrowane europejskie podejście do tych instytucji oraz o stworzenie ram prawnych, które umożliwią likwidację struktur wspierających wpływy Kremla w UE. Dlatego koordynacja na poziomie europejskim ma kluczowe znaczenie. Wzywamy Komisję, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych oraz państwa członkowskie do rozwinięcia skoordynowanego podejścia europejskiego wobec tych instytucji oraz stworzenia narzędzi prawnych, które będą mogły być używane zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym w celu zlikwidowania struktur wspierających wpływ Kremla w Unii Europejskiej” – zaznaczyli eurodeputowani.
Dodatkowo warto zaznaczyć, że 94 „Rosyjskim domami” na świecie zarządza „Rosspółpraca” – rosyjska agencja rządowa.
Wcześniej przeciwnicy „Rosspółpracy” zainicjowali projekt monitorowania szkodliwej działalności dyplomacji nieoficjalnej. Uczestnicy tego projektu podkreślili, że „Rosspółpraca” została objęta sankcjami UE w lipcu 2022 roku za wykorzystanie działań kulturalnych oraz „miękkiej siły” do propagowania prokremlowskiej dezinformacji za granicą.
„Mimo to, dziesiątki jej biur wciąż działają w krajach UE i NATO, które nałożyły na nie sankcje. Strona internetowa monitoruje każde znane biuro na świecie – jego status prawny, obecność w mediach społecznościowych oraz infrastrukturę online wspierającą jego działanie” – głosi komunikat.
Rejestr projektu dokumentuje adresy, status prawny oraz źródła finansowania każdego z pozostałych biur. Przypomniano, że od 2022 roku już dziewiąte biuro zostało zamknięte – w Finlandii, Danii, Mołdawii, Czarnogórze, Północnej Macedonii, Słowenii, Wielkiej Brytanii, Portugalii oraz Niemczech.
Zamknięcie „Rosyjskiego domu” w Berlinie
Na początku września Niemcy bezpośrednio oskarżyły Rosję o zorganizowanie ataku dronowego na lotnisko w Lipsku. Szef niemieckiego MSW Alexander Dobrindt zaznaczył, że Niemcy podjęły decyzję o rozwiązaniu umowy dotyczącej „Rosyjskiego Domu” w Berlinie oraz wprowadzeniu dodatkowych kontroli wjazdowych dla rosyjskich obywateli przy wzmożonej presji na „cienką flotę”.
Ukraina także oficjalnie zwróciła się do rządów wszystkich krajów, w których funkcjonują rosyjskie ośrodki kulturalne „Russkiy Dom”, z apelem o uznanie zagrożenia, jakie te ośrodki stanowią dla bezpieczeństwa narodowego, oraz o podjęcie działań w celu ograniczenia ich aktywności oraz całkowitego zamknięcia.